Inventaris Parochiearchief

Tijdens de vrijwilligersbijeenkomst op zondag 14 januari jl. presenteerde ik mijn werkzaamheden aan het parochiearchief. Ik werk als archivaris bij Erfgoed Leiden en Omstreken. Daar beheren wij de historische archieven van de stad Leiden en de omliggende dorpen zoals Hillegom, Voorhout, Sassenheim, Warmond, Noordwijk, enzovoorts. Via mijn schoonouders Martin en Rita van der Pal kwam ik in aanraking met de parochie Breezand.

Mijn belangstelling voor lokale historie bracht mij bij het parochiearchief. Ik constateerde dat het niet goed toegankelijk was. In het voorjaar van 2016 startte ik met de inventarisatie van het parochiearchief. Dat betekende dat ik bij mijn bezoekjes aan Breezand geregeld een krat met archiefstukken mee naar Warmond nam. Als ik het materiaal bekeken had, nam ik het weer terug en zo zijn er zeker 15 transporten geweest.

Inventariseren betekent beschrijven en nummeren van archiefstukken. Zo ontstond een lijst met meer dan 900 inventarisnummers. Deze nummers werden vervolgens in rubrieken ondergebracht. Een voorbeeld van zo’n rubriek is Stukken van algemene aard waaronder alle notulen, jaarverslagen en correspondentie te vinden zijn. Een andere rubriek is Stukken betreffende afzonderlijke onderwerpen. Deze rubriek is weer onderverdeeld in subrubrieken zoals financiën, eigendommen, onderwijs, armenzorg, enzovoorts. Als alles gerubriceerd is, wordt een inhoudsopgave gemaakt waarmee de toegankelijkheid vergroot wordt.

Het resultaat is een boekwerkje getiteld Inventaris van de archieven van de parochie St. Jan de Evangelist Breezand (1799) 1928 – 2016. Archieven duidt op de aanwezigheid van meerdere archieven zoals het archief van het Gezelschap van de Stille Omgang 1933 – 1969, het archief van het Ritmisch Koor 1982 – 2013, het archief van het zangkoor St. Jan 1931 – 2014 en het archief van de familie Verhoeff 1799 – 1908. Vooral dit laatstgenoemde archief is bijzonder. Dit archiefje is door de eerste pastoor van Breezand J.G. Verhoeff in het parochiearchief achtergelaten. Het oudste stuk hierin is een eigendomsbewijs van land in Zegwaard. Dit is een perkamenten akte (een charter geheten) uit het jaar uit 1799. Bijzonder als je beseft dat Breezand toen nog niet bestond!

In het archief zitten vele bijzondere documenten. Interessant zijn de stukken over de oprichting van de parochie op 27 december 1928. Voor die tijd kerkten de katholieken van Breezand in Anna Paulowna, maar door de lange afstand en het slechte weer (veel wind natuurlijk) ontstond er behoefte aan een eigen parochie. Toen de oprichting een feit was, werd eerst een school gebouwd. Deze kwam in 1929 gereed. De architect was C. van Moorsel uit Voorburg. Er werd aanvankelijk gekerkt in een boerderij. In de jaren 1930 en 1931 bouwde architect H. de Vries uit Rotterdam de huidige kerk. Er was dus veel geld uitgegeven en toen kwam de crisis van de jaren dertig. In 1934 werd de parochie onder curatele van het Bisdom Haarlem gesteld. Iedere uitgave werd vanaf dat moment onder de loep genomen. Dat is tot na de oorlog een probleem geweest. Toen pastoor Verhoeff in 1949 een nieuw altaar wilde aanschaffen, kreeg hij bij de bisschop nul op het rekest omdat eerst de schulden afgelost moesten worden.

De archiefinventaris kunt u HIER ingezien. Voor het raadplegen van nummers moet toestemming aan het parochiebestuur gevraagd worden.

Ik dank het parochiebestuur voor haar medewerking en in het bijzonder Leo van der Reep voor zijn hulp bij de transporten.

André van Noort, Warmond